Karen de Vries
ZINGEN DOE JE HELEMAAL ZELF!
Zang wordt door velen als het mooiste muziekinstrument beschouwd. Zingen doe je helemaal zelf, zonder hulpmiddelen van buitenaf. Vocalisten hebben maar één echt nadeel ten opzichte van instrumentalisten en dat is dat ze hun instrument niet aan het werk kunnen zien. We hebben geen visueel referentiekader, zoals bijv. een pianist die alle tonen keurig op een rijtje voor zich heeft uitgestald. Als zanger/es heb je slechts twee zintuigen tot je beschikking: je oren en je - inwendige - tastzin.

ALS HET NIET GOED VOELT..
Daarmee komen we ook meteen op de eerste vuistregel bij zang: als het niet goed voelt, dan is het ook niet goed. Het vervelende is alleen dat een klank die niet goed voelt nog wel eens goed wil klinken en dan ontstaat er een soort tweestrijd in onze hersenen. Je oren zijn 'blij', maar je stem en je keel niet. Zolang we niet weten hoe we die klank op een juiste manier moeten maken zullen we geneigd zijn het op de verkeerde manier te blijven doen. Samenzang maakt dat nog lastiger omdat je je eigen stem niet altijd goed kunt horen en je grotendeels op je gevoel af moet gaan.

TECHNIEK IS EEN MIDDEL

Nu kan de ene stem meer hebben dan de andere en er zijn mensen die jaren lang op de verkeerde manier zingen voordat ze de rekening krijgen gepresenteerd. Ook is het niet zo dat je voortdurend met een perfecte techniek hoeft te zingen. In je comfortzone kun je je meer permitteren. Techniek is een middel en geen doel op zich. Het staat voor efficiënt werken ter ondersteuning van het uiteindelijke doel.

GROTE OF KLEINE STEM
Ook is het niet zo dat je pas 'kunt zingen' als je drie octaven of meer tot je beschikking hebt. Kleinere stemmen (zowel wat betreft omvang als volume) kunnen evengoed optimaal ontwikkeld worden. Het uiteindelijke doel is expressie. Zelf hoor ik honderd keer liever een 'kleine' stem die een verhaal op een overtuigende, ontroerende of juist energieke manier vertelt dan een grote stem die virtuoos maar emotieloos door de octaven heen riedelt.
Visie
IDEAALKLANK
Voordat er elektronische versterking bestond waren zachte stemmen niet zo populair omdat je geacht werd in staat te zijn een hele concertzaal te kunnen vullen. Daarnaast wordt ook cultureel bepaald wat als mooi of niet mooi wordt beschouwd. Dat is gelukkig aan verandering onderhevig. De klassieke zangtechnieken gaan nog steeds uit van een ideale klank, maar de modernere technische scholen, zoals o.a. CVT en EVTS hebben dat ideaalbeeld losgelaten. Het doel is om de stem te ontwikkelen in de breedste mogelijke zin. Het is aan de zanger-es zelf om uiteindelijk te beslissen welke klanken, klankkleuren en effecten bij hem of haar passen.

NATUURSTEM
Bij de moderne zangtechnieken wordt veel meer uitgegaan van klanken die we van nature goed produceren. Baby's en kinderen maken allerlei harde en hoge geluiden (huilen, schreeuwen, krijsen, hard lachen) zonder hun stembanden te beschadigen. Als volwassene hebben we vaak allerlei remmingen aangeleerd die ons bij het vrij zingen in de weg zitten. Onderdeel van leren zingen is (vaak) het kunnen loslaten van die remmingen. Een deels technische benadering kan daar bij helpen. Immers, hoe meer je leert vertrouwen op je eigen stembeheersing, hoe meer je 'los' durft te gaan. En hoe losser je durft te gaan, hoe groter de kans dat je je eigen stem vindt - of anders gezegd - klanken op een natuurlijke, gezonde manier weet te maken. Er is dus een wisselwerking.

EEN LEVENSLANG AVONTUUR
Hou voor ogen dat het ontdekken en ontwikkelen van je stem grotendeels een individuele reis is. Wat voor de een werkt kan voor de ander juist een belemmering zijn. Gebruik van wat je door je docent(en) wordt aangereikt alleen de oefeningen en beelden die jouw stem verder helpen ontwikkelen en laat de rest voor wat het is. Muziek maken gaat om het vertellen van jouw persoonlijke verhaal, of jouw persoonlijke interpretatie van een bestaand verhaal. Daartoe is het minstens zo belangrijk om je eigen visie op muziek te ontwikkelen zodat je bewust kunt kiezen voor bepaalde stijlen, klankkleuren en effecten. Muziek is geen wiskundige som die maar één goede uitkomst kent. Juist daarom ook is het een levenslang avontuur!
You can't stay the same. If you're a musician and a singer, you have to change.
That's the way it works. -Van Morrison